DZIŚ

Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i NazizmuMiędzynarodowy Dzień Pamięci o Handlu Niewolnikami i jego Zniesieniu

podyskutuj | FAQ NOWE! | o serwisie | infolinia 801 646 719 znajdź w serwisie

Umorzenie i amortyzacja środków trwałych

Umorzenie to równowartość zużycia środków trwałych korygująca ich wartość początkową (brutto) do wartości netto, natomiast amortyzacja to równowartość zużycia zaliczona w koszty działalności.

Zgodnie z art. 32.1 ustawy o rachunkowości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowanego rozłożenia wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Ustawa nie określa długości okresu amortyzacji ani wysokości stawek amortyzacyjnych, które stowarzyszenie czy fundacja może samodzielnie określić. Nakazuje jednak, aby przy ich ustalaniu uwzględniać okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego a w szczególności:

„1. liczbę zmian, na których pracuje środek trwały,

2. tempo postępu techniczno-ekonomicznego,

3. wydajność środka trwałego wyrażoną liczbą jego godzin pracy lub liczbą wytworzonych produktów lub innym właściwym miernikiem,

4. prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego,

5. przewidywaną przy likwidacji cenę sprzedaży netto istotnej pozostałości środka trwałego”.

Najprostszą i najczęściej stosowaną metodą amortyzacji środków trwałych w organizacjach pozarządowych jest metoda liniowa, która zakłada, że środek trwały zużywa się jednakowo przez cały przewidywany okres jego użytkowania. Amortyzacja tą metodą polega na dokonywaniu równomiernych odpisów z tytułu zużycia środków trwałych przez kolejne miesiące. W celu wyliczenia odpisów amortyzacyjnych należy wartość początkową środka trwałego podzielić przez przewidywany okres jego używania

PRZYKŁAD 3: Stowarzyszenie przyjęło do używania pochodzący z zakupu zestaw komputerowy o wartości początkowej 6000 zł. Ustalono, że przewidywany okres ekonomicznej użyteczności wyniesie 4 lata. Obliczenie odpisów amortyzacyjnych:

Odpis roczny = 6000 zł / 4 lata = 1500 zł

Odpis miesięczny = 1500 zł / 12 miesięcy = 125 zł

Księgowanie miesięcznego odpisu amortyzacyjnego na podstawie dowodu PK:

Znaczna część organizacji dokonuje jednak amortyzacji metodą liniową na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (zapisy w przykładach 1 i 2), gdzie w załączniku nr 1 znajdują się procentowe stawki amortyzacyjne dla każdej grupy i rodzajów środków trwałych. Ustawa o rachunkowości dopuszcza bowiem możliwość stosowania podatkowych stawek amortyzacyjnych do celów bilansowych, jeżeli organizacja uzna, że dokonywane na tej podstawie odpisy amortyzacyjne odbywać się będą w przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności środków trwałych. Jest to korzystne szczególnie dla organizacji prowadzących działalność gospodarczą, ponieważ wyklucza konieczność prowadzenia odrębnych amortyzacji środków trwałych dla celów podatkowych i bilansowych, a w efekcie odpisy będą takie same.

PRZYKŁAD 4: Stowarzyszenie przyjęło do używania zestaw komputerowy o wartości początkowej 6000 zł. Zgodnie z załącznikiem nr 1 (wykazem stawek amortyzacyjnych) do ustawy o pdop określono stawkę amortyzacyjną na poziomie 30% w skali roku.

Obliczenie odpisów amortyzacyjnych:

Odpis roczny = 6000 zł x 30 % = 1800 zł

Odpis miesięczny = 1800 zł / 12 miesięcy = 150 zł

Okres amortyzacji zestawu wyniesie 40 miesięcy (6000 zł/150 zł)

Porównując przykłady 3 i 4, można zauważyć, że w zależności od przyjętych zasad wysokość odpisu i okres amortyzacji mogą być inne dla takiego samego środka trwałego.

Natomiast nieco inaczej będzie przedstawiać się ewidencja księgowa odpisów amortyzacyjnych środka trwałego otrzymanego nieodpłatnie.

PRZYKŁAD 5: Stowarzyszenie otrzymało nieodpłatnie rzutnik multimedialny o wartości 4500 zł, który zaksięgowano na kontach „Środki trwałe” i „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”. Ustalono przewidywany okres ekonomicznej użyteczności na 3 lata, a stąd obliczono miesięczny odpis amortyzacyjny w wysokości 125 zł.

Księgowanie miesięcznego odpisu amortyzacyjnego na podstawie dowodu PK:

W tym przypadku stowarzyszenie, dokonując odpisów amortyzacyjnych, będzie jednocześnie zapisem równoległym zwiększać pozostałe przychody operacyjne, zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości.

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych do środków trwałych można zaliczyć jedynie składniki majątku wykorzystywane przy działalności gospodarczej. Dlatego organizacje nieprowadzące działalności gospodarczej, choć niejednokrotnie posiadają składniki majątku, które zgodnie z definicją ustawy o rachunkowości stanowią środki trwałe, nie mogą ich tak sklasyfikować, a tym samym dokonywać odpisów amortyzacyjnych do celów podatkowych.

W związku z powyższym takie organizacje dokonują amortyzacji środków trwałych tylko do celów bilansowych. Natomiast do celów podatkowych wydatki poniesione na nabycie składników majątku, które stanowiłyby środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, gdyby ta organizacja prowadziła działalność gospodarczą, mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w sposób bezpośredni w dacie ich dokonania, o ile są one poniesione w celu prowadzenia działalności statutowej. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 16.07.2010 r. – II FSK 1760/09.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r., Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 z póź. zm.)

Wyraź opinię: przydatne 97 mało pomocne 8