Jak pracuje urząd? Jak się podejmuje decyzje? Czy jest tu miejsce dla organizacji?

Żaden urząd (miasta, gminy, powiatu, marszałkowski, wojewódzki) nie ma samoistnej władzy i możliwości podejmowania decyzji. Urzędy to struktury, które służą do realizacji zadań nałożonych ustawami na poszczególne organy administracji publicznej.

Organem władzy wykonawczej na poziomie gminy jest wójt (w gminie wiejskiej), burmistrz (w gminie wiejsko-miejskiej lub miejskiej) i prezydent (w dużych miastach). Każdy z nich jest organem jednoosobowym, w związku z tym podejmuje swoje decyzje i rozstrzygnięcia w formie zarządzeń, które są realizowane przez urząd gminy lub miasta.

Na szczeblu powiatu – urząd nazywany starostwem, służy wieloosobowemu organowi jakim jest, składający się z 3 do 5 osób, zarząd powiatu. Ponieważ jest to organ kolegialny - zamiast zarządzeń podejmuje uchwały. Nie należy mylić zarządu powiatu z radą powiatu oraz uchwał obu tych gremiów. Rada powiatu jest organem uchwałodawczym – stanowi lokalne prawo, zaś zarząd powiatu – organem wykonawczym.

Na szczeblu województwa samorządowego organem władzy wykonawczej jest kolegialny, 5-osobowy, zarząd. Zarząd województwa podejmuje uchwały, wykonywane później przez urząd marszałkowski. Na szczeblu regionu oprócz władz samorządowych, działa ponadto wojewoda – jednoosobowy organ administracji rządowej. Aparatem służącym wojewodzie do realizacji polityki rządu w terenie jest urząd wojewódzki.

Jak widać z powyższego decyzje podejmowane są przez organy różnych szczebli, natomiast odpowiednie urzędy służą im do przygotowywania, a później realizacji tych decyzji. Ze względu na skalę działań i odpowiedzialności poszczególnych organów administracji, często decyzje podejmowane są przez upoważnione osoby. Oznacza to, że wojewoda czy prezydent nie podejmuje konkretnego rozstrzygnięcia osobiście – robi to w jego imieniu upoważniony urzędnik. Bez względu jednak na to, kto podjął taką decyzję – ostateczna odpowiedzialność i tak spoczywa na organie administracji, z upoważnienia którego decyzja została wydana.

Organizacje pozarządowe powinny więc przede wszystkim poznać strukturę urzędu, a także jednostek organizacyjnych takich jak ośrodki pomocy społecznej czy urzędy pracy. Dzięki wiedzy w jakiej komórce pracuje się merytorycznie nad decyzjami, można dotrzeć do osób, które zajmują się interesującą nas tematyką, podjąć dyskusję, która może prowadzić do nawiązania stałej współpracy pomiędzy organizacją a administracją publiczną.