Poradnik.ngo.pl
/ Organizacje pożytku publicznego i 1%
/ 6. 1% podatku dla OPP
/ Jaka jest różnica między darowizną a 1%?
Jaka jest różnica między darowizną a 1%?
Od 1 stycznia 2004 roku polscy podatnicy mogą na dwa sposoby finansowo pomagać organizacjom pozarządowym. Jeden z tych sposobów to darowizna pieniężna, a drugi to przekazywanie 1% podatku dla organizacji pożytku publicznego. Obie te formy opisane są w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Darowizna
Definicje słownikowe darowizny mówią, że jest to „umowa, mocą której jedna strona (właściciel) oddaje daną rzecz drugiej stronie dobrowolnie i bezpłatnie” lub „pieniądze lub majątek, które ktoś przekazał dobrowolnie jakiejś osobie lub instytucji, zwykle na podstawie pisemnej umowy”. A według definicji zawartej w Kodeksie cywilnym (art. 888) jest to „forma umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”.
Warte podkreślenia są sformułowania – dobrowolnie i kosztem swego majątku. O darowiźnie możemy mówić, gdy dzielimy się swoją własnością, przekazujemy pieniądze z własnej kieszeni.
Darowiznę ponadto możemy przekazać każdej organizacji pozarządowej (stowarzyszeniu lub fundacji), pod warunkiem, że ma ona osobowość prawną (tzn. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym).
Państwo, za pomocą ulg, zachęca nas do przekazywania darowizn – możemy do pewnej wysokości zmniejszyć podatek, który jesteśmy winni skarbowi państwa, o ile wcześniej jakąś sumą pieniędzy (dowolnej wysokości) obdarowaliśmy określoną w prawie organizację lub instytucję.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych darowizna opisana jest w artykule 26. Zgodnie z nim podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot m.in. darowizn przekazanych organizacjom pozarządowym, które realizują cele określone w art. 4. ustawy o działalności pożytku publicznego (czyli 24 dziedziny działalności pożytku publicznego) oraz na cele kultu religijnego. Darowiznę odpisujemy od dochodu w wysokości dokonanej wpłaty. Ponadto darowizna przekazywana jest w roku podatkowym, z którego się rozliczamy.
O darowiznach czytaj także tutaj: http://www.ngo.pl/x/448337.
1%
Możliwość przekazania 1% została wprowadzona ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jako szczególna forma wsparcia tylko i wyłącznie organizacji posiadających status pożytku publicznego.
1% nie jest darowizną ani ulgą. Można powiedzieć, że ze społecznego punktu widzenia jest to przejaw demokracji bezpośredniej. Dzięki niej każdy polski podatnik może samodzielnie zadecydować do kogo trafi 1% podatku dochodowego, który należny jest państwu. Korzystając z tej możliwości, "wspieramy" ministra finansów w trudzie dystrybucji środków publicznych. Jeśli nie zdecydujemy się na przekazanie 1% organizacji pożytku publicznego, podatek trafi do wspólnego worka. Z prawno-podatkowego punktu widzenia nie dysponujemy własnymi pieniędzmi, a tylko korzystamy z „uprzejmości” państwa, które pozwala nam samodzielnie zadecydować, gdzie trafią państwowe pieniądze. Nie ma to wiele wspólnego z darowizną, którą wykładamy dobrowolnie z własnej kieszeni.
Tak też jest to ujęte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zmniejszenie podatku o 1% stosuje się, jeżeli dokonane wpłaty nie zostały odliczone od dochodu na podstawie przepisów o darowiznach. (art. 26 ust. 1 pkt. 9).
O tym co to jest 1% czytaj także: http://www.ngo.pl/x/423569.
Dwie różnice
Są zatem dwie zasadnicze różnice między darowizną, a mechanizmem 1%:
- Kwota 1% wyliczana jest z kwoty należnego podatku (czyli tego, który i tak musimy odprowadzić do urzędu skarbowego);
- Sposób przekazywania: 1% trafia na konto organizacji za pośrednictwem urzędu skarbowego w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego przez podatnika (który w swoim formularzu PIT – wypełniając odpowiednie rubryki – wyraził wolę, aby 1% jego podatku należnego powędrował do organizacji pożytku publicznego).