poradnik.ngo.pl

stowarzyszenie (zarejestrowane w KRS)

fundacja

założyciele

• minimum 15 osób (jedna osoba nie może sama założyć, czy „ufundować” stowarzyszenia)
• osoby fizyczne
• osoby mające pełną zdolność do
  czynności prawnych
• obywatele polscy
• cudzoziemcy, jeśli mają miejsce zamieszkania w Polsce

• fundator – jeden lub kilku (osoby prawne lub fizyczne)
• osoby fizyczne – Polacy i cudzoziemcy
  (bez względu na miejsce zamieszkania) oraz osoby prawne – mające siedzibę w Polsce lub zagranicą

członkowie

• obywatele polscy, członkami mogą być cudzoziemcy, jeśli zezwala na to statut
• osoby mające pełną zdolność do
  pełnienia czynności prawnych
• osoba prawna – jedynie jako członek wspierający, nie ma prawa głosu w organach stowarzyszenia
• ludzie są kapitałem stowarzyszenia
• zgromadzenie członków to najwyższa władza

• brak członkostwa – nie można być członkiem fundacji, można jedynie
  zasiadać w jej władzach

cel

• cel niezarobkowy
• cel dowolny (jeśli zgodny z prawem)
• cel może polegać także na wspieraniu własnych członków (np. Stowarzyszenie Miłośników Gry w Krykieta,
  którego głównym celem jest rozwój zainteresowań i wspieranie członków stowarzyszenia)
• cele mogą być nierealne, nierzeczywiste (np. Stowarzyszenie Poszukiwaczy Atlantydy, którego celem
  jest poszukiwanie mitycznego lądu – Atlantydy)

Członkowie stowarzyszenia sami decydują, czym chcą się zajmować. Mogą też w każdej chwili zmienić cel działania stowarzyszenia (poprzez zmianę statutu).

• cel niezarobkowy
• cel społecznie lub gospodarczo użyteczny
• cel nie może być nierealny i nie może polegać na wspieraniu fundatora lub
  jego bliskich

majątek

• nie jest potrzebny na etapie zakładania stowarzyszenia (to ludzie stanowią „kapitał”)
• członkowie płacą obowiązkowe składki

• niezbędny na etapie tworzenia fundacji – bez przekazania przez fundatora
  majątku fundacja nie powstanie
• wyczerpanie majątku oznacza likwidację fundacji

organy (władze)

• zarząd (obowiązkowy)
• obowiązkowy organ kontroli
  wewnętrznej (np. komisja rewizyjna)
• najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zgromadzenie członków
  (zwane też walnym zebraniem członków, walnym zgromadzeniem delegatów)
  – są to wszyscy członkowie, zebrani
  w jednym miejscu

• zarząd (obowiązkowy)
• organ kontroli wewnętrznej (np. rada fundacji, komisja rewizyjna) jest nieobowiązkowy, jednak do
  dobrej praktyki należy, aby taki organ kontroli był w fundacji.Ale jeśli fundacja
  chce starać się o status organizacji
  pożytku publicznego (więcej czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/377799) to wtedy jest obowiązkowy.

zarządzanie

Struktura władzy w stowarzyszeniu wygląda tak:

• walne zebranie członków,
• komisja rewizyjna (organ kontroli wewnętrznej),
• zarząd (organ reprezentujący).

W stowarzyszeniu najważniejsze decyzje podejmują wszyscy członkowie, tzw. walne zebranie członków. Zarząd stowarzyszenia wykonuje wolę walnego zebrania, a także odpowiada przed walnym za swoje działania (np. czy wywiązał się z zadań nałożonych na niego uchwałą wszystkich członków). Jest także kontrolowany przez wewnętrzny organ kontrolny (obowiązkowo powoływany), np. komisję rewizyjną.

Struktura władzy w fundacji wygląda tak:

• zarząd.

Lub:

• rada fundacji,
• zarząd.

 Zarządzenie fundacją nie ma tak   demokratycznego charakteru jak w stowarzyszeniu. Wszystkie najważniejsze decyzje podejmuje zarząd.

Fundator (fundatorzy) nie ma żadnych szczególnych uprawnień w fundacji, oprócz tych, które zostały mu przyznane w statucie.

nadzór i kontrola zewnętrzna

• organem kontroli zewnętrznej i nadzoru jest starosta powiatu właściwy ze
  względu na siedzibę stowarzyszenia
  (lub prezydent miasta, które ma
  prawa powiatu)

  organem kontroli zewnętrznej i nadzoru są:

• minister wskazany przez fundatora w statucie (np. fundacja zajmująca
  się ochroną zdrowia podlega kontroli
  Ministra Zdrowia, a fundacja
  zajmująca się ekologią – Ministra
  Środowiska)
• starosta powiatu, na terenie którego
  mieści się siedziba fundacji

sprawozdawczość

• brak corocznych obowiązków sprawozdawczych wobec organu
  nadzoru, czyli starosty

• obowiązek corocznego składania sprawozdań wobec organu nadzoru,
  czyli właściwego ministra