Jakie są różnice między stowarzyszeniem i fundacją? Która forma jest lepsza?

Nie da się powiedzieć, co jest lepsze, ale można wskazać różnice i podbieństwa pomiędzy stowarzyszeniem i fundacją, które mogą ułatwić podjęcie decyzji co założyć - stowarzyszenie, czy fundację.

W poniższej tabeli porównujemy stowarzyszenia i fundacje – pokazujemy zarówno różnice, jak i podobieństwa pomiędzy nimi. Stowarzyszenia i fundacje to najbardziej typowe i najliczniejsze formy prawne, w jakich zakładane są i działają organizacje pozarządowe. Modelowo te dwie formy prawne różnią się w sposób zasadniczy, choć w praktyce ich działalność może być zbliżona.

stowarzyszenie zarejestrowane

fundacja

założyciele i członkowie

min. 15 założycieli (osoby fizyczne)

fundator/założyciel – jeden lub wielu (osoby prawne lub fizyczne)

obywatele polscy (cudzoziemcy na wyjątkowych zasadach)
osoby mające pełną zdolność do pełnienia czynności prawnych
osoba prawna – jedynie jako członek wspierający, nie ma prawa głosu na posiedzeniach organów stowarzyszenia

nie ma znaczenia obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania
nie występuje pojęcie „członkostwa”

cele i formy działań

możliwy jest każdy cel zgodny z prawem

cel powinien być zgodny z prawem, społecznie lub gospodarczo użyteczny

cel niezarobkowy

cele specyficzne dla stowarzyszenia:

wspieranie własnych członków
(np. Stowarzyszenie Miłośników Gry w Krykieta, którego głównym celem jest rozwój zainteresowań i wspieranie członków stowarzyszenia)
cele mogą być nierealne, nierzeczywiste (np. Stowarzyszenie Poszukiwaczy Atlantydy, którego celem jest poszukiwanie mitycznego lądu – Atlantydy)

cel nie może być nierealny i nie może polegać na wspieraniu członków władz

możliwość prowadzenia nieodpłatnej i odpłatnej działalności pożytku publicznego

działania mogą być adresowane do:

członków organizacji
osób spoza organizacji
członków organizacji i osób spoza organizacji

działania powinny być adresowane do:

osób spoza organizacji

władze

walne zgromadzenie/zebranie członków
komisja rewizyjna
zarząd

zarząd
organ kontroli wewnętrznej (rada fundacji, rada nadzorcza, komisja rewizyjna) – nieobowiązkowo

majątek i źródła finansowania

na etapie tworzenia nie jest potrzebny majątek (to ludzie stanowią „kapitał”)

podstawą działania fundacji jest majątek, w który fundację wyposaża fundator – tzw. fundusz założycielski ustanowiony przez fundatora, mogą to być zarówno pieniądze jak i ruchomości oraz nieruchomości
odrębny fundusz w wysokości min.1000 zł na działalność gospodarczą

Źródła finansowania:

administracja centralna i samorządowa (np. dotacje)
organizacje grantodawcze
osoby fizyczne i prawne (np. darowizny, zbiórki publiczne)
własna działalność zarobkowa (odpłatna działalność pożytku publicznego, działalność gospodarcza)
składki członkowskie

Źródła finansowania:

administracja centralna i samorządowa (np. dotacje)
organizacje grantodawcze
osoby fizyczne i prawne (np. darowizny, zbiórki publiczne)
własna działalność zarobkowa (odpłatna działalność pożytku publicznego, działalność gospodarcza)

księgowość

księgi rachunkowe
konieczność rachunkowego wyodrębnienia działalności nieodpłatnej i odpłatnej pożytku publicznego oraz działalności gospodarczej

księgi rachunkowe
konieczność rachunkowego wyodrębnienia działalności nieodpłatnej i odpłatnej pożytku publicznego oraz działalności gospodarczej

podatki, ulgi i zwolnienia

obowiązek płacenia podatku dochodowego od osób prawnych
możliwość korzystania ze zwolnienia w przypadku realizacji celów, wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych

obowiązek płacenia podatku dochodowego od osób prawnych
możliwość korzystania ze zwolnienia w przypadku realizacji celów, wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych

sprawozdawczość, kontrola

organem kontroli zewnętrznej i nadzoru jest starosta powiatu, na terenie którego mieści się siedziba stowarzyszenia

organem kontroli zewnętrznej i nadzoru są: